Posted in Ֆիզիկա

Ջերմաստիճան: Ջերմաստիճանի չափումը: Մոլեկուլների քաոսային շարժման միջին արագություն:

📘 Դասագիրք՝ Սովորել §11, 12


🌡️ Թեմա․ Ջերմաչափ և ջերմաստիճանային սանդղակներ: Մոլեկուլների քաոսային շարժման միջին արագություն:
🎯 Նպատակ․ Սովորողը ճանաչի ջերմաչափի տեսակները, հասկանա դրանց աշխատանքի սկզբունքը և սանդղակների միջև տարբերությունը։
🧠 Բանալի բառեր․ ջերմաչափ, սնդիկ, ջերմային ընդարձում, ջերմաստիճան, սանդղակ


✏️ Բլոգային առաջադրանք

1️⃣ Ինչպե՞ս է կոչվում մարմնի ջերմաստիճանը չափող սարքը։
Ջերմաչափ

2️⃣ Ինչպիսի՞ ջերմաչափեր գիտեք։
– Նշեք առնվազն երեք տեսակ և գրեք, թե ինչով են դրանք տարբերվում իրարից։
Սնդիկային ջերմաչափ: Օգտագործվում է․ Մարդու, ջրի կամ օդի ջերմաստիճանը չափելու համար։
Ալկոհոլային (թափանցիկ հեղուկով) ջերմաչափ:

3️⃣ Ֆիզիկական ի՞նչ երևույթ են օգտագործում սնդիկային ջերմաչափում։
Ալկոհոլային ջերմաչափ:

4️⃣ Ջերմաստիճանային ի՞նչ սանդղակներ գիտեք։
– Նշեք դրանց տարբերությունները և օգտագործման ոլորտները։


Posted in Կենսաբանություն

Հոգտեմբերի ամսվա ամփոփում

1. Մետաղների քիմիական և ֆիզիկական հատկությունները

  • Ֆիզիկական՝ լավ ջերմային և էլեկտրական հաղորդունակություն, փայլ, ձուլելիություն, կռելիություն
  • Քիմիական՝ ռեակցիա թթուների հետ՝ առաջացնելով աղ և ջրածին, օքսիդացում օդում
2. Մետաղների դերը մարդու մեջ և կյանքում
  • Օրգանիզմում՝ երկաթը՝ արյան մեջ հեմոգլոբինի մաս, ցինկը՝ իմուն համակարգի համար
  • Կյանքում՝ շինարարություն, էլեկտրոնիկա, բժշկություն, տրանսպորտ
3. Մետաղների վերամշակման գործընթաց
  • Հանքանյութից մետաղի ստացում՝ հալում, էլեկտրոլիզ
  • Վերամշակում՝ օգտագործված մետաղների հավաքում, մաքրում, նոր արտադրանքների ստեղծում
4. Քիմիական տարրերի և քանակական կազմը
  • Քիմիական տարր՝ նյութ, որը կազմված է նույն տեսակի ատոմներից (օր.՝ Fe, O, H)
  • Քանակական կազմ՝ տարրերի հարաբերակցությունը միացության մեջ (օր.՝ H₂O → 2 H, 1 O)
5. Օքսիդների դասակարգումը
  • Ածծաթթվային օքսիդներ՝ ոչ մետաղների հետ (օր.՝ CO₂)
  • Հիմքային օքսիդներ՝ մետաղների հետ (օր.՝ Na₂O)
  • Ամֆոտեր օքսիդներ՝ երկակի հատկություններով (օր.՝ Al₂O₃)
6. Օքսիդների դերը մարդու մեջ և կյանքում
  • Օրգանիզմում՝ CO₂՝ շնչառության արդյունք
  • Կյանքում՝ շինանյութեր (CaO), պարարտանյութեր (NO₂), մթնոլորտի բաղադրիչներ
7. Օքսիդների վերամշակման գործընթաց
  • Օքսիդների օգտագործումը՝ արդյունաբերական գործընթացներում
  • Վերամշակում՝ քիմիական ռեակցիաներով նոր նյութերի ստացում
Posted in Քիմիա

Քիմիա 7. Նոեմբերի 3.7

Հարցեր և առաջադրաննքեր․

1. Որ եղանակով կարելի է բաժանել ավազն ու ջուրը։

A. Թորում
B. Ֆիլտրացում
C. Գոլորշիացում

2. Որ եղանակով կարելի է բաժանել աղն ու ջուրը։

A. Նստեցում
B. Գոլորշիացում
C. Կենտրոնացում

3. Ո՞ր նյութերը կարելի է բաժանել մագնիսով։

A. Աղ և ջուր
B. Երկաթ և ավազ
C. Շաքար և ջուր

4. Ո՞րն է հեղուկների բաժանման եղանակը, եթե դրանք չեն խառնվում իրար։

A. Թորում
B. Նստեցում
C. Ավազանով տարանջատում (ուղղահայաց տարանջատիչ)

5. Ո՞ր եղանակը թույլ է տալիս բաժանել օդի գազերը։

A. Ֆիլտրացում
B. Ֆրակցիոն թորում
C. Մագնիսացում

6. Ի՞նչ է ֆիլտրացումը։

Ֆիլտրացումը այն նյութերի բաժանման եղանակն է որի ընթացքում խառնուրդի միջից հեղուկը կամ գազը անցնում է ֆիլտրի միջով, իսկ մեծ մասնիկները մնում են ֆիլտրի վրա։

7. Ինչպես բաժանել երկաթի բեկորները ավազից։

Մագնիսով

8. Ինչպես ստանալ աղը աղաջրից
9. Ո՞ր եղանակը օգտագործվում է հեղուկը ջերմաստիճանով բաժանելու համար։
10. Ինչպե՞ս առանձնացնել հյութի մեջ գտնվող պինդ հյութի մանր մասնիկները։

11․ Բացատրիր ֆիլտրացման գործընթացը և բեր օրինակներ։

12․Բացատրիր գոլորշիացման եղանակը և դրա կիրառությունը։

Posted in Աշխարագիտություն

Դաս 2.3 Մայրցամաքներ։ Երկրագնդի խոշոր պլատֆորմներն ու գեոսինկլինալային շրջանները։ Լեռնագոյացում

Դասի հղումը

Դիտել տեսանյութը

Պատասխանել հարցերին.

1.Թվել Լավրասիա մայրցամաքից առաջացած մայրցամաքները։
Հյուսիսային Ամերիկա և Եվրասիա

2.Թվել Գոնդվանա մայրցամաքից առաջացած մայրցամաքները։
Հարավային Ամերիկա, Աֆրիկա, Մադագասկար, Արաբիան, Ավստրալիան, և Անտարկտիդա

3.Ո՞ր մայրցամաքներն են ներառված Ամերինա աշխարհամասի կազմի մեջ։
Ավստրալիա, Եվրասիա, Աֆրիկա, Հյուսիսային Ամերիկա, Հարավային Ամերիկա, և Անտարկտիդա

4.Ի՞նչ աշխարհամասերի է բաժանվում Եվրասիա մայրցամաքը։
Եվրոպայի և Ասիայի

Posted in ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒ

Ածական անուն

Ածական, առարկայի հատկանիշ ցույց տվող բառն է:  Պատասխանում է ինչպիսի՞, որպիսի՞, ո՞ր հարցերին։

Ածականները բաժանվում են երկու խմբի` որակական և հարաբերական:

Որակական ածականները ցույց են տալիս  այնպիսի հատկանիշ, որը հատուկ է տվյալ առարկային`ամուր պատպայծառ աստղսառը ջուր:

Որակական ածականներն ունեն համեմատության աստիճաններ. դրանք են՝ դրականբաղդատականգերադրական:

Դրական աստիճանը ածականի ուղիղ ձևն է, որը ցույց է տալիս առարկայի հատկանիշը առանց համեմատելու այլ առարկաների հետ։

Օրինակ՝ լավ մարդ։

Բաղդատական աստիճանը ցույց է տալիս առարկայի հատկանիշի ավել կամ պակաս լինելը նույն հատկանիշի նկատմամբ։

Կազմվում է ածականի դրական աստիճանին ավելացնելով ավելի, նվազ կամ պակաս բառերը:

Օրինակ՝ ավելի լավ մարդ, պակաս լավ մարդ։

Գերադրական աստիճանը ցույց է տալիս առարկայի հատկանիշի գերազանց լինելը այլ առարկանների նույն հատկանիշից։

Կազմվում է ածականի դրական աստիճանին ավելացնելով ամենից բառը կամ ֊ամենա նախածանցը կամ էլ ֊(ա)գույն վերջածանցը։ Օրինակ՝ ամենից լավ մարդ, ամենալավ մարդ, լավագույն մարդ։

Հարաբերական ածականները ցույց են տալիս առարկայի կապը ուրիշ առարկաների հետ՝ փայտե դուռ, գիշերային զովություն, բժշկական գործիքներ, միրուքավոր ծերունի:

Հարաբերական  ածականները սովորաբար ցույց են տալիս առարկաների ոչ համեմատելի հատկանիշ: Չի կարելի ասել` ավելի բրդե (վերարկու), ավելի լեռնային (լճակ) և այլն:

Ընտրի՜ր թեմաներից մեկը և գրի՜ր ածականներով հարուստ պատում։

«Սիրո տարիք»

«Արդյո՞ք դու կուզեիր»

«Գիշերային թռիչք»

Կար չկար մի աղջիկ կար նա շատ եր սրում ուղաթիռներ, նրա երազանքը այն եր որ, մի օր ուղաթիռ քշի։ Նրա ծնողները շատ խիստ ու չար էին միշտ ասում էին 10 տարեկան աղջկան, որ ամեն օր տունը ենքան լավ մաքրեր, որ մի փոշու կեղտ չմնա։ Նրա ծնողները նրա վրա ուշադրություն չեին դարձնում ու նույնիսկ նրա անունը չէին հիշում։ Մի օր աղջիկը երբ գնաց բակ մաքրելու տեսավ մի պապիկ դուրսը լիքը երկաթը մասեր եր քցում գետնի վրա ոնցոր լիներ ուղաթիռի ջարդված մասեր։ Նա մոտեցավ պապիկին և հարձրեց․
-Այս ի՞նչ է ուղաթիռի մասեր են
-Այո
Պատասխանեց պապիկը, մի ժամանակ փոքր ուղաթիռ էի սարգել բայց արդեն ծեր եմ չեմ կարող քշել։
Աղջիկը ուրախացավ և լիքը հարձեր սկսեց տալ պապիկին և խնդրել որ ելի սարքենք ուղաթիռը և քշել։Պապիկը չեր ուզում բայց համաձայնվեց ասաց աղջկան որ գա իր հայաթ ու իրար հետ սարքեինք։
Աղջիկը այնքան ուրախցավ որ համարյա իր ձեռքի մեջի ավելը գցեց գետնի վրա։
Աղջիկը առանց մտածելու գնաց պապիկի բակ և սկսեցին ելի սարգել ուղաթիռը։ 

  1. Տեքստում ավելացրու՛ տրված ածականները: Տրված և ստացված տեքստերը համեմատի՛ր:

Ա. Սարսափելի, բազմաթիվ, անհրապույր, իսկական, բազմազան, սարսափազդու, փոքրիկ, սուր:

Թմբկահար ձկան արձակած որոտը հավանաբար վախեցնում է նրա թշնամիներին: Դոդոշաձուկն էլ բոցմանի սուլիչի ձայն է հանում կարծես թե զուգավորման շրջանում:

Մյուս ձկների արձակած ձայների նշանակության մասին քիչ բան է հայտնի: Իհարկե, կան ձկներ էլ, որոնք իսկապես համր են:

Թմբկահար ձկան արձակած սարսափազդու որոտը հավանաբար վախեցնում է նրա բազմաթիվ թշնամիներին: ԱնհրապույրԴոդոշաձուկն էլ բոցմանի իսկական սուլիչի սուր ձայն է հանում կարծես թե զուգավորման շրջանում:

Մյուս փոքրիկ ձկների արձակած բազմազան ձայների նշանակության մասին քիչ բան է հայտնի: Իհարկե, կան ձկներ էլ, որոնք իսկապես համր են:

Բ. Լայն, հետաքրքիր, ծանծաղ, զանազան, հնագույն, ամենատաք, ծովային, անվնաս, գեղեցիկ, մեծ, չքնաղ:

Լամանտինը մի կենդանի է, որը հավանաբար նախատիպ է եղել լեգենդների ջրահարսերի համար: Այս կենդանու առջևի վերջավորությունները հետաճել են, իսկ մարմինը հենվում է պոչի վրա: Մա բնակվում է ծովափնյա ջրերում և սնվում է բացարձակապես բուսական սննդով: Ապրելու համար նա ընտրել է տեղը, նրան կարելի հանդիպել հասարակածի երկու կողմերում:

Լամանտինը մի հետաքրքիր չքնաղ կենդանի է, որը հավանաբար նախատիպ է եղել հնագույն լեգենդների գեղեցիկ ջրահարսերի համար: Այս կենդանու առջևի վերջավորությունները հետաճել են, իսկ մարմինը հենվում է լայն պոչի վրա: Նա բնակվում է ծովափնյա ծանծաղ ջրերում և սնվում է բացարձակապես զանազան բուսական սննդով: Ապրելու համար նա ընտրել է ամենատաք ծովային անվնաս տեղը, նրան կարելի հանդիպել հասարակածի երկու կողմերում:

2. Տեքստի ածականներն ըստ անհրաժեշտության դարձրո՛ւ բաղդատական կամ գերադրական աստիճանի: Ընդգծի՛ր այն ածականները, որոնք համեմատության աստիճան չեն կարող ունենալ:

Էլեկտրական օձաձուկը էլեկտրականության կենդանի կրողներից հայտնին է, բայց կան էլի 500 ձկնատեսակներ, որոնք ունեն այդ հատկությունը, թեև ավելի զգալի չափով: Էլեկտրական պարպման միջոցով այդ ձկները խլացնում են որսը և ահաբեկում ավելիվտանգավոր գիշատիչներին: Էլեկտրական պարպման հարվածայինուժը կախված է օձաձկան չափերից: Երկարը հարավամերիկյանօձաձկներն են, որոնք ունեն գրեթե երեք մետրանոց երկարություն:

3. Սխալները գտի՛ր և ճշտի՛ր:

ա) Օրվա մեջ քսան սիգարետներ ծխողն ամեն տարի ավելի քան հարյուր տասնյոթ հազար քառակուսի սանտիմետր թուղթ ծուխ ու մոխիր է դարձնում:

Այդքան թուղթը բավական է երեք հարյուր էջեր ունեցող մի գիրք հրատարակելու համար:

բ) Մի անգամ տասնվեց տղաներ բաժանվեցին երկու խմբի: 

Իրար հետևից յութանասունհինգ բառեր թելադրվեցին:

Այդ բժիշկի երեսունհինգ վիրահատությունն էլ հաջող են անցել:

Հիսունչորս հոյակապ նկարներով այդ գիրքը շատ հին էր:

Հավաքվածներից ամեն մեկը երեքական լեզու գիտեր:

Ջութակահարներից ամեն մեկը հինգական մեղեդի նվագեց:

Սենյակներում սեղանները շարված էին երեքական-երեքական:

4.

Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

Պատկերացրեք, որ .րկրի վրա մեզ հետ մ.սին ապրում են .ակներ, որոնց

կ.նքի ժամանակամիջոցը՝ ծնունդից մինչ. մահ, տեղա. որվում է վա.րկ.անի հազարերոր.ական մասում: Այդպիսի յուրաքանչ.ր .ակի կյանքի ըն.ացքում դիտվող աշխար.ը ակնթար.ային լուսանկարը կլինի: Այդ նկարի մե. տար.րինակ դիրքերում քարացած անշարժ .ակներ՝ մարդի. կլինեն

Կազմիր տրված ածականների գերադրական աստիճանը:
Ազնիվ-
հին-
բարի-
նոր-
ծանր-
զգայուն-
սուր-
երկար-
մեծ-
գեղեցիկ-
խոշոր-

Շարքում ընդգծիր համեմատության աստիճան չունեցող որակական ածականները:
Հպարտ, կույր, խեղճ, գեղեցիկ, չար, նենգ, պարկեշտ, արու, բարի, վեհ, ագահ, հղի, վսեմ, համր, պիղծ, ամուրի, խուլ, արդար, ճերմակ:

Տրված արմատներով կազմիր ածանցավոր և բարդ ածականներ:
Արծաթ-
ադամանդ-

ծիծաղ-
լույս-
սեր-
հոտ-
հուր-
դառն-
մազ-
գույն-
գութ-
իմաստ-
մարմար-

Posted in Ֆիզիկա

ԻՆՔՆԱՍՏՈՒԳՄԱՆ ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

Թեմա 1:

ՄԱՍ 1: Ընտրել ճիշտ պատասխանը

1. Ի՞նչ է տեղի ունենում մոլեկուլների հետ դիֆուզիայի ժամանակ։
Ա) Մոլեկուլները դադարում են շարժվել
Բ) Մոլեկուլները շարժվում են ցածրից դեպի բարձր խտություն
Գ) Մոլեկուլները շարժվում են բարձրից դեպի ցածր խտություն
Դ) Մոլեկուլներըբախվելով միանում են՝ ստեղծելով ավելի մեծ մասնիկներ

2. Ստորև բերվածներից ո՞րը նյութ չէ։
Ա) Օդը
Բ) Ջուրը
Գ) Լույսը
Դ) Սառույցը

3. Երբ ջերմաստիճանը բարձրանում է, մոլեկուլների շարժումը՝
Ա) Դանդաղում է
Բ) Դադարում է
Գ) Արագանում է
Դ) Անփոփոխ է մնում

4. Ո՞րն է ատոմների և մոլեկուլների հիմնական տարբերությունը։
Ա) Ատոմներն ավելի փոքր են և կազմում են մոլեկուլներ
Բ) Մոլեկուլներն ավելի փոքր են և կազմում են ատոմներ
Գ) Դրանք նույնն են
Դ) Մոլեկուլներ լինում են միայն պինդ նյութերում

5. Ստորև բերվածներից ո՞րն է ֆիզիկական երևույթ։
Ա) Փայտի այրումը
Բ) Սառույցի հալումը
Գ) Երկաթի ժանգոտումը
Դ) Տորթի թխումը

6. Ո՞ր սարքով է չափվում ջերմաստիճանը։
Ա) Բարոմետրով
Բ) Հիգրոմետրով
Գ) Ջերմաչափով
Դ) Կալորիմետրով

7. Ո՞րն է քիմիական երևույթի  օրինակ։
Ա) Մատիտի կոտրվելը
Բ) Ջրի սառեցումը
Գ) Աղի լուծվելը ջրում
Դ) Թղթի այրումը

8. Երբ ջերմաչափը դնում ենք տաք ջրի մեջ, նրա ներսի հեղուկը՝
Ա) Նվազում է
Բ) Բարձրանում է
Գ) Անփոփոխ է մնում
Դ) Եռում է

9. Ջերմաստիճանի միջազգային միավորը ո՞րն է։
Ա) Ցելսիուս (°C)
Բ) Ֆարենհեյթ (°F)
Գ) Կելվին (K)
Դ) Ջոուլ (J)

10. Ինչպե՞ս է փոխվում դիֆուզիայի արագությունը, երբ ջերմաստիճանը բարձրանում է։
Ա) Նվազում է
Բ) Բարձրանում է
Գ) Անփոփոխ է մնում
Դ) Անչափ փոքրանում է

Մաս 2. Կարճ պատասխաններ

11. Տվե՛ք դիֆուզիայի երևույթի սահմանումը ։

դա այն է երբ նյութը (հաճախ գազ կամ հեղուկը) տարածվում է իր միջավայրում առանց արտաքին ուժի ներգրավման՝ մասնիկների անկանոն շարժման շնորհիվ:

12. Ո՞րն է տարրի ամենափոքր մասնիկը, որը կարող է մասնակցել քիմիական ռեակցիային։

13. Ինչու՞ ենք զգում օծանելիքի հոտը, նույնիսկ եթե չենք տեսնում, թե ինչպես է այն տարածվում։

Մենք զգում ենք օծանելիքի հոտը որովհետև այն տարածվում է դիֆուզիայի միջոցով․ Օծանելիքի փոքրիկ մասնիկները (մոլեկուլները) շարժվում են օդի մեջ, բարձրից ցածր համախառն կոնցենտրացիայի կողմը նույնիսկ եթե մենք չտեսնենք այդ շարժումը։

14. Բերե՛ք  ֆիզիկական և քիմիական երևույթների օրինակներ։

Ֆիզիկական- սառույցի հալումը, աղի լուծվելը ջրում և բենզինի այրումը:

Քիմիական- երկաթի ժանգոտելը, փայտի այրելը, սուրճի թիմումը:

15. Ի՞նչ է չափում ջերմաչափը։

Ջերմաչափը չափում է նյութի ջերմաստիճանը ցույց տալով թե որքան տաք կամ ցուրտ է նյութը։ Սովորական ջերմաչափերը կարող են օգտագործել սնդիկ, ալկոհոլ կամ էլեկտրոնային։

16. Ո՞րն է տարբերությունը ջերմաստիճանի և ջերմության միջև։

ջերմաստիճանը ցույց է տալիս, թե որքան է տաք նյութը, իսկ ջերմությունը ցույց է տալիս, թե որքան էներգիա ունի կամ փոխանցվել է նյութին։

17. Ինչպե՞ս են որոշում սանդղակի բաժանման արժեքը և չափման սխալը:

Մաս 3. Խնդիրներ

18. Դասարանի ջերմաստիճանը 25°C է։
Փոխե՛ք այս ջերմաստիճանը Ֆարենհայտի։


19. Սառույցի կտորը ամբողջությամբ հալվում է 0°C-ում։
Եթե չափեք նրա ջերմաստիճանը մինչև հալվելը  և հետո, ինչպե՞ս կփոխվի մոլեկուլային շարժուման միջին արագությունը։ Բացատրե՛ք։

20. Սև ալմաստից պատրաստված զարդի ծավալը որոշելու համար այն խորասուզեցին ջրով լի չափանոթի մեջ (տես նկարը): Գտնել զարդի ծավալը:

Posted in Աշխարագիտություն

7-րդ դասարան․ աշխատանքային փաթեթ

Դաս 2.6 Հանաշխարհային օվկիանոսի ջրի ջերմությունն ու աղիությունը

Դասի հղումը

Պատասխանել հարցերին

1.Նշել Կարմիր ծովի մշտական բարձր ջերմաստիճանի և աղիության մի քանի պատճառ։ Կարմիր ծովը տաք և աղի է, որովհետև այն գտնվում է տաք կլիմայական գոտում, գոլորշացումը մեծ է, իսկ քաղցրահամ ջրի ներհոսքը՝ շատ քիչ։
Կարմիր ծովը Համաշխարհային օվկիանոսի ծովերից ամենատաքն ու ամենաաղին է։ Ջրի մակերեսային շերտերի ջերմությունը սեպտեմբերին հասնում է 35 °C, իսկ ձմռան ամիսներին՝ 30C°:

2.Ինչու՞ է Ատլանտյան օվկիանոսն ավելի աղի’համեմատած Խաղաղ օվկիանոսի հետ։
Որովհետև տեղումները և ջրափոխանակությունը խաղաղ օվկիանոսում ավելի շատ է։

3.Ինչպիսի՞ն է համաշխարհային օվկիանոսի մակերևույթին ջրի ջերմաստիճանն ավելի ցածր’քան հատակին։

Posted in Տեխնլոգիայա

Տեխնլոգիայի հաշվետվություն

Մենք շատ աշխատանքներ իրականացրեցինք, ցավոք ես չնկարեցիմ իմ աշխատանքները, բայց կարող եմ մի փոքր պատմել։ Մենք արել ենք աշխատանք, որտեղ հավաքում էինք մեծ տերևներ և շրջապատում դրանք, (չգիտեմ ինչպես է դա կոչվում) ևս մենք արեցինք հեոանկառ:

Ինձ մոտ ստացվեց ոչ շատ լավ, բայց ինձ մի քիչ է դուռգալիս. Մենք դեռ շատ բան արել ենք, բայց ես չէի գիտակցում, որ պետք է նկառել

Posted in Ֆիզիկա

ԻՆՔՆԱՍՏՈՒԳՄԱՆ ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

Թեմա 1:

ՄԱՍ 1: Ընտրել ճիշտ պատասխանը

1. Ի՞նչ է տեղի ունենում մոլեկուլների հետ դիֆուզիայի ժամանակ։
Ա) Մոլեկուլները դադարում են շարժվել
Բ) Մոլեկուլները շարժվում են ցածրից դեպի բարձր խտություն
Գ) Մոլեկուլները շարժվում են բարձրից դեպի ցածր խտություն
Դ) Մոլեկուլներըբախվելով միանում են՝ ստեղծելով ավելի մեծ մասնիկներ

2. Ստորև բերվածներից ո՞րը նյութ չէ։
Ա) Օդը
Բ) Ջուրը
Գ) Լույսը
Դ) Սառույցը

3. Երբ ջերմաստիճանը բարձրանում է, մոլեկուլների շարժումը՝
Ա) Դանդաղում է
Բ) Դադարում է
Գ) Արագանում է
Դ) Անփոփոխ է մնում

4. Ո՞րն է ատոմների և մոլեկուլների հիմնական տարբերությունը։
Ա) Ատոմներն ավելի փոքր են և կազմում են մոլեկուլներ
Բ) Մոլեկուլներն ավելի փոքր են և կազմում են ատոմներ
Գ) Դրանք նույնն են
Դ) Մոլեկուլներ լինում են միայն պինդ նյութերում

5. Ստորև բերվածներից ո՞րն է ֆիզիկական երևույթ։
Ա) Փայտի այրումը
Բ) Սառույցի հալումը
Գ) Երկաթի ժանգոտումը
Դ) Տորթի թխումը

6. Ո՞ր սարքով է չափվում ջերմաստիճանը։
Ա) Բարոմետրով
Բ) Հիգրոմետրով
Գ) Ջերմաչափով
Դ) Կալորիմետրով

7. Ո՞րն է քիմիական երևույթի  օրինակ։
Ա) Մատիտի կոտրվելը
Բ) Ջրի սառեցումը
Գ) Աղի լուծվելը ջրում
Դ) Թղթի այրումը

8. Երբ ջերմաչափը դնում ենք տաք ջրի մեջ, նրա ներսի հեղուկը՝
Ա) Նվազում է
Բ) Բարձրանում է
Գ) Անփոփոխ է մնում
Դ) Եռում է

9. Ջերմաստիճանի միջազգային միավորը ո՞րն է։
Ա) Ցելսիուս (°C)
Բ) Ֆարենհեյթ (°F)
Գ) Կելվին (K)
Դ) Ջոուլ (J)

10. Ինչպե՞ս է փոխվում դիֆուզիայի արագությունը, երբ ջերմաստիճանը բարձրանում է։
Ա) Նվազում է
Բ) Բարձրանում է
Գ) Անփոփոխ է մնում
Դ) Անչափ փոքրանում է

Մաս 2. Կարճ պատասխաններ

11. Տվե՛ք դիֆուզիայի երևույթի սահմանումը ։

դա այն է երբ նյութը (հաճախ գազ կամ հեղուկը) տարածվում է իր միջավայրում առանց արտաքին ուժի ներգրավման՝ մասնիկների անկանոն շարժման շնորհիվ:

12. Ո՞րն է տարրի ամենափոքր մասնիկը, որը կարող է մասնակցել քիմիական ռեակցիային։

13. Ինչու՞ ենք զգում օծանելիքի հոտը, նույնիսկ եթե չենք տեսնում, թե ինչպես է այն տարածվում։

Մենք զգում ենք օծանելիքի հոտը որովհետև այն տարածվում է դիֆուզիայի միջոցով․ Օծանելիքի փոքրիկ մասնիկները (մոլեկուլները) շարժվում են օդի մեջ, բարձրից ցածր համախառն կոնցենտրացիայի կողմը նույնիսկ եթե մենք չտեսնենք այդ շարժումը։

14. Բերե՛ք  ֆիզիկական և քիմիական երևույթների օրինակներ։

Ֆիզիկական- սառույցի հալումը, աղի լուծվելը ջրում և բենզինի այրումը:

Քիմիական- երկաթի ժանգոտելը, փայտի այրելը, սուրճի թիմումը:

15. Ի՞նչ է չափում ջերմաչափը։

Ջերմաչափը չափում է նյութի ջերմաստիճանը ցույց տալով թե որքան տաք կամ ցուրտ է նյութը։ Սովորական ջերմաչափերը կարող են օգտագործել սնդիկ, ալկոհոլ կամ էլեկտրոնային։

16. Ո՞րն է տարբերությունը ջերմաստիճանի և ջերմության միջև։

ջերմաստիճանը ցույց է տալիս, թե որքան է տաք նյութը, իսկ ջերմությունը ցույց է տալիս, թե որքան էներգիա ունի կամ փոխանցվել է նյութին։

17. Ինչպե՞ս են որոշում սանդղակի բաժանման արժեքը և չափման սխալը:

Մաս 3. Խնդիրներ

18. Դասարանի ջերմաստիճանը 25°C է։
Փոխե՛ք այս ջերմաստիճանը Ֆարենհայտի։


19. Սառույցի կտորը ամբողջությամբ հալվում է 0°C-ում։
Եթե չափեք նրա ջերմաստիճանը մինչև հալվելը  և հետո, ինչպե՞ս կփոխվի մոլեկուլային շարժուման միջին արագությունը։ Բացատրե՛ք։

20. Սև ալմաստից պատրաստված զարդի ծավալը որոշելու համար այն խորասուզեցին ջրով լի չափանոթի մեջ (տես նկարը): Գտնել զարդի ծավալը: