2.Առաջին շարքի գոյականների հոմանիշները գտիր երկրորդ շարքում և գրիր կողք կողքի: ա. սարսափ, ավարտ, գրոհ, տանջանք, ծիծաղ, որոշում: բ. հարձակում, տառապանք, քրքիջ, ահ, վճիռ, վերջ:
ա. հոտ, բողոք, հռչակ, ցավ, վախ, զայրույթ: բ. համբավ, կսկիծ, ցասում, գանգատ, բույր, երկյուղ:
3.Յուրաքանչյուր շարքից վերցրու մեկական գոյական և կազմիր վեց բարդ գոյական:
ա. գիր, քաղաք, ծով, որս, լեռ, զարկ: բ. նկար, շղթա, սեղան, երակ, պետ, գող: Գրասեղան, քաղաքապետ, ծովանկար, որսագող, լեռնաշղթա, զարկերակ
ա. մայր, պատկեր, ավազակ, ճակատ, գինի, պար: բ. սրահ, մարտ, գործ, խումբ, պետ, տուն: Մայրապետ, պատկերասրահ, ավազակախումբ, ճակատամարտ, գինեգործ, պարատուն։
4. Առաջին շարքի գոյականներից և երկրորդ շարքի վերջածանցներից հնարավոր բոլոր տարբերակներով կազմիր ածանցավոր գոյականներ: ա. արհեստ — արհեստանոց, խմոր, խմորեղեն, թագ — թագավոր, գազան — գազանանոց, հավաք — հավաքարար, հեծանիվ — հեծանվորդ, որս — որսորդ, զինվոր — զինվորական, դատ — դատարան, ճանապարհ — ճանապարհորդ, բառ — բառարան, ներկ — ներկարան, առևտուր — առևտրական, երշիկ — երշիկեղեն, խորհուրդ — խորհուրդավոր: բ. -անոց, -ական, -արար,- որդ, -ավոր, -արան, -եղեն:
Կարդացե՛ք գրաբարյան հատվածները և ձայնագրվե՛ք կամ տեսագրվե՛ք։
Որսորդն եւ կաքաւն
Որսորդն կալաւ կաքաւ մի եւ կամէր զենուլ: Եւ ասէ կաքաւն. — Մի՛ սպանանէր զիս, զի ես խաբեցից զբազում կաքաւս ու ածից յականատս քո: Եւ ասէ որսորդն. — Այժմ ստուգիւ մեռցիս ի ձեռաց իմոց, զի զսիրելիս եւ զազգականս քո մատնես ի մահ:
Կարդա և փոխադրիր․ Վարդան Այգեկցի։ Կտակ վասն գանձի
Իմաստասէր ոմն աղքատ ունէր ծոյլ որդիս եւ ի ժամ մահուն կոչեաց զորդիսն եւ ասէ. — Ո՛վ որդեակք, բազում գանձ կայ պահեալ ի հարցն իմոց յայգին մեր, իսկ զտեղին ոչ ցուցանեմ ձեզ, այլ որ աշխատի ևւ խորագոյն փորէ, նա գտանէ զգանձն: Եւ յետ մահուն հօրն, սկսան որդիքն ջանալ մեծաւ աշխատութեամբ եւ խորագոյն վարէին, եւ ամէն մէկ իւրն ջանայր, զի ինքն գտցէ զգանձն: Եւ սկսաւ այգին աճիլ եւ զօրանալ եւ ետ բազում պտուղ եւ ելից զնոսա գանձիւ:
Արծիւ եւ նետ
Արծիւն երթայր յերկինս, եւ հարին զնա նետիւ: Եւ նա զարմացաւ, թէ ո՞վ զայս արար: Հայեցաւ եւ ետես զնետն` զփետուրն իւր եւ ասէ. — Վա՛յ ինձ, զի յինէն է պատճառ սպանման իմոյ:
Փոթորկային գիշերին հաջորդեց գարնանային խաղաղ, հովասուն առավոտը: Ողական ամրոցը շրջապատող ծառազարդ բլուրները մխում էին ձյունի պես ճերմակ գոլորշիներով: Սար ու ձոր, դար ու դաշտ պատած էր անթափանցիկ մառախուղով: Օդի մեջ լողացող ջրային շիթերը, արեգակի առաջին ճառագայթներից, վառվում էին միլիոնավոր ոսկյա հուլունքների նման: Ծառերի տերևները, խոտերի ծղոտները, հովիտների նախշուն ծաղիկները, ցողված անձրևային կաթիլներով, կարծես սփռված լինեին գույնզգույն գոհարներով:
Այժմ Նկարագրե՛ք այս առավոտը՝ վերևում նշված տեքստի նմանությամբ։
2.Բացատրեք հետևյալ բառերը․
Մարտնչել — Կռվել
եթևեկել — մեքենայով գնալ
շաղակրատել — շատախոսել
պարսավել — նախատել
հանդիմանել — կշտամբել
խորհել — մտածել
կարեկցել — ցավակցել
3.Տվյալ հատվածից դո՛ւրս գրիր բոլոր ածականները․
Լուսնյակ գիշերներին, երբ փոքր գյուղը քնած էր խոր քնով, մեղմհովը սառնություն էր բերում ցերեկվա դեղին դաշտերին, լուսնյակգիշերներին, երբ բարձր բարդու վրա իր փափուկ բնի մեջ հանգստանում է սպիտակ արագիլը, որ լուսաբացին մեծ-մեծ թևերը փռած իջնի մամռոտ ճահճուտի վրա,— Լառ-Մարգարը մինչև լուսաբաց աշխատում էր։
4․ Տվյալ հատվածից դո՛ւրս գրիր բոլոր բայերը /գործողություն ցույց տվող բառերը/։
Այդ գիշերներին լուսինը շողքը գցում էր առվի մեջ, ջրվորի պողպատ բահի վրա, արծաթ փայլով պսպղում էին խնձորենու տերևները, հովից հասկերը քսվում էին իրար, խշխշում էին։ Ամայի արտերի միջով անցնում էր Լառ–Մարգարը, ջուր տալիս ծարավ հասկերին։
5.Նշված բառերից երեքում «ուկ» մասնիկը փոքրացնող-փաղաքշական իմաստ չի արտահայտում: Նշի՛ր այդ բառերը:
1.Տրված արտահայտություններն ու նախադասությունները գործածելով՝ պատմություն հորինի´ր:
Զարմացած նայում էր։ Պարզ ու հասարակ։ Երինքը լաց եղավ։ Իմ այգին հրաշք է։Լազուր, ալ, դեղին։ Մի աղջիկ կար։ Նա մի օր իր ալ ու դեղին ծաղիկներներ ջրում, երբ հանկարծ լազուր երկինքը լաց եղավ։ Աղջիկը վազեց պարզ ու հասարակ ծառի տակ կանգնեց ու ասաց․ — Իմ այգին հրաշք է, ես շատ կուզենայի, որ անձրև չգար, որ գնայի իմ այգի։
2.«Կուզեի լինել» վերնագրով գրիր մտքերդ․․․ Ես կուզենայի լինել դիզայներ և լավ նկարիչ կամ ինժիներ։
Լուսնի հետ կապված առեղծվածները բազմաթիվ են: Դեռես 60-ական թվականների սկգբին աստղագետ Կ. Սագանը հայտնեց, որ Լուսնի մակերևույթին հսկայական քարայրներ կան: Այդ քարայրներից ամենամեծը ենթադրաբար հարյուր խորանարդ մետր տարածություն է գրավում: Այնտեղ կյանքի համար բարենպաստ պայմաններ կարող են լինել: Եթե Երկրին մոտեցած կամ Երկրի վրա իջած «թոչող ափսեները» հազարավոր մարդիկ տեսնում են, Լուսնի վրա իջած ՉԹՕ-ների մասին միայն աստղանավորդներն ու տիեզերագնացները կարող են վկայել: Ռուս տիեզերագնացներն այդ մասին երբեք չեն նշում, և պարզ չէ` չե՞ն տեսել, թե՞ պարզապես «դրա մասին չի կարելի խոսել»: Ինչ վերաբերում է ամերիկացիներին, մամուլն այնքան է գրել, որ դժվար է որոշել, թե ո՛րն է ճշմարտությունը:
4.Տեքստից հանեք բոլոր ածականները։ Ի՞նչը փոխվեց։
Քարաշեն ու մարմարակերտ «վայր ընկնող» աշտարակի (Իտալիայի Պիզա քաղաքում Է) կաոուցումն սկսվել Է 1173 թվականին ու շարանակվել համարյա երկու հարյուր երկար ու ձիգ տարիներ:
Կամակոր աշտարակն ինչքան բարձրանում Էր, այնքան շեղումը մեծանում Էր (վաթսունվեց տարում իննսուներեք սանտիմետր): Վերջին անգամ շինարարությանը ձեռնամուխ եղավ մի համարձակ ճարտարապետ՝ Թոմազո Պիզանոն, որը կառուցեց նաև գեղեցիկ զանգակատունը:
Երբ դեռ անհայտ այդ աշտարակի երրորդ սյունասրահն էր բարձրացվում, ծանր կառույցի տակ բնահողը նստվածք տվեց, և աշտարակը թեքվեց: Շեղումն ուղղահայաց առանցքից ընդամենը չորս սանտիմետր Էր, բայց շինարարական աշխատանքները դադարեցվեցին: Այդ խելամիտ քայլը աշտարակը փրկեց կործանվելուց և հնարավորություն տվեց շարունակելու հրաշք շինության աշխատանքները:
Պատմում են, որ այդ զարմանահրաշ աշտարակի վերին հարթակից հանճարեղ Գալիլեյը քար է նետել, որպեսզի ազատ անկման օրենքը պարզաբանի:
Արդեն ամբողջ աշխարհում հայտնի այդ աշտարակր շարունակում է ընկնել՝ անհուն զարմանք պատճառելով հազարավոր հետաքրքրասեր զբոսաշրջիկներին: Նբանք, բուոն հհտաքրքրությունից, արհամարելով վախը՝ համարձակորեն բարձրանամ են աշտարակ, որ իրենց անսահման հիացմունքի ու խոր հարգանքի տուրքը մատուցեն նրանց, ովքեր դարերի պաշտպանությանն են հանձնել իրենց ստեղծագործ միտքը…
Ընթերցանություն․
Կուզեի լինել Ռաբին Դրանաթ Թագոր
Երբ առավոտյան ժամը ութը խփում է, և ես մեր նեղ փողոցով ճամփա եմ ընկնում դեպի դպրոց, ամեն օր դեմս ելնում է մանրավաճառը. «Ասե~ղ ու թե~լ, քորո~ց, մատանի~, սիրուն օղե~ր»,- կանչում է նա: Եվ ստիպված չէ բնավ շտապելու, ստիպված չէ անպատճառ այս կամ այն փողոցում լինելու, ստիպված չէ այսինչ տեղը գնալու և մանավանդ այսինչ ժամին անպայման տուն վերադառնալու:
Կուզեի ես էլ մանրավաճառ լինել, թափառել ամբողջ օրը ճամփաների վրա ու կանչել. «Ասե~ղ ու թե~լ, քորո~ց, մատանի~, սիրուն օղե~ր»:
Երբ իրիկունները վերադառնում եմ դպրոցից, միշտ հանդիպում եմ պարտիզպանին, որ իր ցանկապատի ետևում հող է մշակում: Բահը ձեռքին` անում է այն, ինչ որ սիրտն ուզում է` փոշոտում է հագուստները: Եվ ոչ մեկից նկատողություն չի ստանում, երբ արևի տակ վառվում է կամ թրջվում է անձրևից:
Կուզեի ես էլ պարտիզպան լինել, մշակել իմ պարտեզը, և ոչ մեկը իմ փորելը չարգելեր:
Երբ մութն ընկնում է, ու մայրիկս ինձ ուղարկում է անկողին, իմ բաց պատուհանից տեսնում եմ հաճախ մեր փողոցի պահապանին, որն իջնում և բարձրանում է հաստ փայտը ձեռքին:
Փողոցը մութն է ու լռիկ. և հեռվում` ցցի վրա տնկած լապտերը կարծես մի հրեշ լինի` մեկ հատիկ կարմիր աչքով:
Իսկ պահապանի ձեռքին երերում է լապտերը, որը քարշ է տալիս իր երկար ստվերի հետ ու բնավ անկողին չի մտնում:
Կուզեի ես էլ պահապան լինել, ամբողջ գիշերը քայլել փողոցներով և լապտերովս ստվերները փախցնել:
Ցանկացած բնական թիվ մեկով մեծ է իրեն նախորդող թվից, այսինքն՝ ստացվում է նրան մեկ գումարելու միջոցով. 1 = 0 + 1, 2 = 1 + 1, 3 = 2 + 1, 4 = 3 + 1, 5 = 4 + 1, … Ճիշտ է նաև հետևյալ պնդումը. ցանկացած բնական թիվ (ինչպես և զրոն) մեկով փոքր է իրեն հաջորդող թվից, այսինքն՝ ստացվում է նրանից մեկ հանելու միջոցով։ Սկսելով, օրինակ, 5-ից՝ կարող ենք գրել հավասարությունների հետևյալ հաջորդականությունը. 5 = 6 – 1, 4 = 5 – 1, 3 = 4 – 1, 2 = 3 – 1, 1 = 2 – 1, 0 = 1 – 1։ Հարց է ծագում՝ կարելի է արդյոք շարունակել այս հաջորդականությունը։ Կարծես թե այս հարցի պատասխանն ակնհայտ է. իհարկե, ո՛չ։ Չէ՞ որ հաջորդը պիտի լինի այնպիսի թիվ, որը հավասար է 0 – 1 տարբերությանը, այսինքն` այնպիսի թիվ, որը զրոյից փոքր է։ Իսկ մեզ ծանոթ թվերից ոչ մեկն այդպիսին չէ։ Սակայն զրոյից փոքր թվեր գոյություն ունեն և հնարավորություն են տալիս կատարելու հանման գործողությունը անգամ այն դեպքում, երբ նվազելին հանելիից փոքր է։ Զրոյից փոքր թվերը կոչվում են բացասական թվեր։ Զրոյից 1-ով փոքր թիվը նշանակվում է այսպես. –1 (կարդացվում է «մինուս մեկ»)։ Պարզ է, որ պիտի տեղի ունենա հետևյալ հավասարությունը. –1 = 0 – 1։ -1-ը այսպես կոչված ամբողջ բացասական թվերից առաջինն է։ Հաջորդ ամբողջ բացասական թիվը –2-ն է («մինուս երկու»). այն 1-ով փոքր է –1-ից։ Այսինքն՝ –2 = –1 – 1։ Նրան հաջորդում է – 3 թիվը. –3 = –2 – 1 = –1 – 1 – 1։
Այս գործողությունը` թվից 1-ի հանումը, իհարկե, կարելի է շարունակել` ստանալով նորանոր ամբողջ բացասական թվեր` –10, –11, …, –100… Ի հակադրություն ամբողջ բացասական թվերի՝ բնական թվերը կոչվում են նաև ամբողջ դրական թվեր։ Այդ պատճառով նրանցից առաջ երբեմն դնում են + նշանը. օրինակ՝ +7 («պլյուս յոթ»), +19 («պլյուս տասնինը»)։ Զրոն ո՛չ բացասական թիվ է, ո՛չ էլ դրական, ինչը ևս մեկ անգամ հաստատում է նրա յուրահատկությունը։ Ամբողջ դրական և բացասական թվերն ու զրոն ունեն ընդհանուր անվանում՝ ամբողջ թվեր։ Բացասական թվերը, բացի նրանից, որ ընդլայնում են թվերի մասին մեր պատկերացումները, նաև կարևոր գործնական կիրառություններ ունեն։ Բացասական թվերը հարմար է օգտագործել հատկապես այն դեպքերում, երբ դիտարկվող մեծությունը կարող է փոփոխվել երկու հակադիր ուղղություններով։ Օրինակ՝ օդի ջերմության չափման ժամանակ օգտագործվում է «դրական» և «բացասական» ջերմաստիճանների գաղափարը (տե՛ս նկ. 50). Երկրի ռելիեֆի բարձունքներն ու իջվածքները նշանակելու համար օգտագործվում են «դրական» և «բացասական» նշագծեր (տե՛ս նկ. 51). առևտրական գործունեության արդյունքները հաշվելիս խոսում են «դրական» եկամուտի և «բացասական» եկամուտի (ծախսի) մասին։
2․ Տրված են –5, –3, 1/2, +5, +10, –2, 0, +4, 3 1/3 թվերը: Նրանցից դո՛ւրս գրեք ամբողջ թվերը:
3․ Գործածելով + և – նշանները` գրե՛ք.
ա) տաքություն,
գ) ցուրտ,
բ) 0-ից ցածր,
դ) 0-ից բարձր:
4․ Թվանշաններով և + կամ – նշանի միջոցով գրի՛ առեք բարձրությունները և խորությունները.
ա) Արագած լեռան բարձրությունը չորս հազար իննսուն մետր է։
բ) Մոնբլան լեռան բարձրությունը չորս հազար ութ հարյուր յոթ մետր է։
գ) Կազբեկ լեռան բարձրությունը հինգ հազար երեսուներեք մետր է։ դ) Բայկալ լճի խորությունը հազար վեց հարյուր քսան մետր է։
ե) Արաբական ծովի խորությունը հինգ հազար ութ հարյուր երեք մետր է։
զ) Ալեուտյան իջվածքի խորությունը յոթ հազար ութ հարյուր քսաներկու մետր է։
է) Ֆիլիպինյան իջվածքի խորությունը տասը հազար չորս հարյուր իննսունյոթ մետր է։
5․ Դրակա՞ն է արդյոք այն ամբողջ թիվը, որը 1-ով մեծ է –1-ից։
6․ Մրցամարտից երեք օր առաջ բռնցքամարտիկը սկսեց խստորեն հետևել իր քաշին և այդ պատճառով ամեն օր կշռվում էր: Առաջին կշռումը ցույց տվեց, որ նա նիհարել է 400 գ-ով, երկրորդը` որ նրա քաշն ավելացել է 300 գ-ով, իսկ երրորդից պարզվեց, որ նրա քաշն ավելացել է ևս 200 գ-ով: Այդ երեք օրում բռնցքամարտիկն ավելի թեթև՞, թե՞ ավելի ծանր դարձավ և որքանո՞վ:
7․ Բազմահարկ շենքի տակ` առաջին հարկից երկու հարկ ներքև, ավտոկայանատեղ կա: Ո՞ր հարկում է ապրում այն մարդը, որը տուն հասնելու համար ավտոկայանատեղից բարձրանում է 11 հարկ:
Դաս 2
Ամբողջ թվերի շարքը և դրանց համեմատումը
Մենք գիտենք, որ բնական (դրական ամբողջ) թվերի շարքն այնպես է կազմված, որ նրա յուրաքանչյուր թիվ ստացվում է` նախորդ թվին (սկսած 1-ից) 1 գումարելով.
1, 2, 3, 4, 5, 6 …
Ուրեմն համեմատման նշանների միջոցով կարող ենք գրել.
0 < 1 < 2 < 3 < 4 < 5 < 6 …
Այժմ հիշենք, որ յուրաքանչյուր բացասական ամբողջ թիվ ստացվում է` նախորդից (սկսած –1-ից) 1 հանելով: Այսպիսով` ստանում ենք բացասական ամբողջ թվերի շարքը. … –6, –5, –4, –3, –2, –1։
Այս շարքում յուրաքանչյուր հաջորդ թիվ 1-ով փոքր է նախորդից։ Այսպիսով` … < –6 < –5 < –4 < –3 < –2 < –1 < 0։ Միավորելով դրական և բացասական ամբողջ թվերի շարքերը և 0-ն` ստանում ենք ամբողջ թվերի շարքը. … – 6, –5, –4, –3, –2, –1, 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6 …
Կարելի է տեսնել, որ ամբողջ թվերի շարքում յուրաքանչյուր թիվ մեծ է իրենից ձախ գրված ցանկացած թվից և փոքր է իրենից աջ գրված ցանկացած թվից. …
Ամբողջ թվերի շարքը, ի տարբերություն բնական թվերի շարքի, երկու կողմից էլ անվերջ է. չկա ինչպես ամենամեծ, այնպես էլ ամենափոքր ամբողջ թիվ։ Ամբողջ թվերը կարելի է համեմատել նաև նրանց գրառման հիման վրա։ Այդ մասին կպատմենք հաջորդ դասերից մեկում։
7․ A կետի կոորդինատը –4 է։ Նրա ո՞ր կողմում է գտնվում և նրանից քանի՞ միավոր հեռավորություն ունի B կետը, եթե վերջինիս կոորդինատն է՝ ա) –9, բ) –1, գ) +3, դ) +10։
8․ Կոորդինատային ուղղի վրա A (–6), B (+2), C (–3), D (–4), E (+8), F (–2), G (–10) կետերից ո՞րն է գտնվում ամենից ձախ, և ո՞րը՝ ամենից աջ։
9․ Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3) կետը։ Նշե՛ք նաև՝
ա) B կետը, որը գտնվում է A կետից երկու միավոր դեպի աջ,
բ) C կետը, որը գտնվում է A կետից երեք միավոր դեպի ձախ։
10․ Կոորդինատային ուղղի վրա նշե՛ք A (–2) և B (+7) կետերը: Գտե՛ք A և B կետերի հեռավորությունը` արտահայտված միավոր հատվածներով:
11․ Կոորդինատային ուղղի վրա քանի՞ բնական թիվ է գտնվում հետևյալ թվերի միջև.
7․ A կետի կոորդինատը –4 է։ Նրա ո՞ր կողմում է գտնվում և նրանից քանի՞ միավոր հեռավորություն ունի B կետը, եթե վերջինիս կոորդինատն է՝ ա) –9, բ) –1, գ) +3, դ) +10։
Բ (5), Գ (3), Դ (7)
8․ Կոորդինատային ուղղի վրա A (–6), B (+2), C (–3), D (–4), E (+8), F (–2), G (–10) կետերից ո՞րն է գտնվում ամենից ձախ, և ո՞րը՝ ամենից աջ։
Ձախ – A (–6), C (–3), D (–4), F (–2), G (–10) Աչ – B (+2), E (+8)
9․ Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3) կետը։ Նշե՛ք նաև՝
ա) B կետը, որը գտնվում է A կետից երկու միավոր դեպի աջ,
բ) C կետը, որը գտնվում է A կետից երեք միավոր դեպի ձախ։
10․ Կոորդինատային ուղղի վրա նշե՛ք A (–2) և B (+7) կետերը: Գտե՛ք A և B կետերի հեռավորությունը` արտահայտված միավոր հատվածներով:
11․ Կոորդինատային ուղղի վրա քանի՞ բնական թիվ է գտնվում հետևյալ թվերի միջև.
В русском языке одушевленные и неодушевленные существительные мужского рода в винительном падеже имеют разные формы. У неодушевленных существительных мужского рода форма винительного падежа совпадает с формой именительного падежа .
Но форма одушевленных существительных мужского рода изменяется:
Антон и Виктор друзья. Антон знает Виктора, а Виктор знает Антона.
Но! Одушевленные существительные женского рода единственного числа в винительном падеже имеют такие же окончания, как неодушевленные:
Вставьте существительные в винительный падеж Пример: Я вижу (кот) — я вижу кота . Задания: Мама читает (книга). — книгу Мы слушаем (музыка). — музыку Она купила (яблоко). — яблоко Я встретил (друга). — друга Ты любишь (цветы)? — цветы
Упражнение 1. Ответьте на вопросы У кого есть книга? (ты) …..У тебя есть книга Кого вы часто встречаете в коридоре? (ты) Тебя мы часто встречаем в коридоре. У кого есть друзья? (он) У него есть друзья. Кого вы часто приглашаете в гости? (он) Его вы часто приглашаете в гости. У кого есть фотоаппарат? (мы) У нас есть фотоаппарат. Кого ваш друг фотографировал в парке? (мы) Ваш друг фотографировал нас в парке. У кого есть книга о Москве? (я) У меня есть книга о Москве. Кого они спрашивали о Москве? (я) Меня они спрашивали о Москве. У кого есть газета? (вы) У вас есть газета. Кого вы понимаете хорошо? (вы) Вас понимаем хорошо. У кого есть родители? (они) У них есть родители. Кого вы никогда не забываете? (они) Их вы никогда не забываете.
Упражнение 2.Восстановите предложения. Сейчас вы будете писать упражнение (упражнение). 2. Завтра я буду читать новеллу (новелла). Они не хотят пить воду (вода). Каждый день мы должны покупать продукты (продукты). Сейчас я должна закрыть комнату (комната). Я не хочу смотреть телевизор (телевизор). Сейчас я должен написать букву (буква), а потом фразу (фраза). Я хочу изучать математику и историю. (математика и история). Сегодня вечером мы будем слушать музыку. (музыка). Вы должны вспомнить адрес и телефон. (адрес и телефон). Они должны помнить все слова и фразы. (слова и фразы) Вы должны хорошо знать грамматику. (грамматика).
Упражнение 3.Восстановите предложения, используя личные местоимения.
Вот газета «Время». Мой дедушка каждый день читает её.
В комнате есть телевизор. Я каждый день буду смотреть его.
1.Տրված արտահայտություններն ու նախադասությունները գործածելով՝ պատմություն հորինի´ր:
Զարմացած նայում էր։ Պարզ ու հասարակ։ Երինքը լաց եղավ։ Իմ այգին հրաշք է։Լազուր, ալ, դեղին։ Մի աղջիկ կար։ Նա մի օր իր ալ ու դեղին ծաղիկներներ ջրում, երբ հանկարծ լազուր երկինքը լաց եղավ։ Աղջիկը վազեց պարզ ու հասարակ ծառի տակ կանգնեց ու ասաց․ — Իմ այգին հրաշք է, ես շատ կուզենայի, որ անձրև չգար, որ գնայի իմ այգի։
2.«Կուզեի լինել» վերնագրով գրիր մտքերդ․․․ Ես կուզենայի լինել լավ նկարիչ:
Լուսնի հետ կապված առեղծվածները բազմաթիվ են: Դեռես 60-ական թվականների սկգբին աստղագետ Կ. Սագանը հայտնեց, որ Լուսնի մակերևույթին հսկայական քարայրներ կան: Այդ քարայրներից ամենամեծը ենթադրաբար հարյուր խորանարդ մետր տարածություն է գրավում: Այնտեղ կյանքի համար բարենպաստ պայմաններ կարող են լինել: Եթե Երկրին մոտեցած կամ Երկրի վրա իջած «թոչող ափսեները» հազարավոր մարդիկ տեսնում են, Լուսնի վրա իջած ՉԹՕ-ների մասին միայն աստղանավորդներն ու տիեզերագնացները կարող են վկայել: Ռուս տիեզերագնացներն այդ մասին երբեք չեն նշում, և պարզ չէ` չե՞ն տեսել, թե՞ պարզապես «դրա մասին չի կարելի խոսել»: Ինչ վերաբերում է ամերիկացիներին, մամուլն այնքան է գրել, որ դժվար է որոշել, թե ո՛րն է ճշմարտությունը:
4.Տեքստից հանեք բոլոր ածականները։ Ի՞նչը փոխվեց։
Քարաշեն ու մարմարակերտ «վայր ընկնող» աշտարակի (Իտալիայի Պիզա քաղաքում Է) կաոուցումն սկսվել Է 1173 թվականին ու շարանակվել համարյա երկու հարյուր երկար ու ձիգ տարիներ:
Կամակոր աշտարակն ինչքան բարձրանում Էր, այնքան շեղումը մեծանում Էր (վաթսունվեց տարում իննսուներեք սանտիմետր): Վերջին անգամ շինարարությանը ձեռնամուխ եղավ մի համարձակ ճարտարապետ՝ Թոմազո Պիզանոն, որը կառուցեց նաև գեղեցիկ զանգակատունը:
Երբ դեռ անհայտ այդ աշտարակի երրորդ սյունասրահն էր բարձրացվում, ծանր կառույցի տակ բնահողը նստվածք տվեց, և աշտարակը թեքվեց: Շեղումն ուղղահայաց առանցքից ընդամենը չորս սանտիմետր Էր, բայց շինարարական աշխատանքները դադարեցվեցին: Այդ խելամիտ քայլը աշտարակը փրկեց կործանվելուց և հնարավորություն տվեց շարունակելու հրաշք շինության աշխատանքները:
Պատմում են, որ այդ զարմանահրաշ աշտարակի վերին հարթակից հանճարեղ Գալիլեյը քար է նետել, որպեսզի ազատ անկման օրենքը պարզաբանի:
Արդեն ամբողջ աշխարհում հայտնի այդ աշտարակր շարունակում է ընկնել՝ անհուն զարմանք պատճառելով հազարավոր հետաքրքրասեր զբոսաշրջիկներին: Նբանք, բուոն հհտաքրքրությունից, արհամարելով վախը՝ համարձակորեն բարձրանամ են աշտարակ, որ իրենց անսահման հիացմունքի ու խոր հարգանքի տուրքը մատուցեն նրանց, ովքեր դարերի պաշտպանությանն են հանձնել իրենց ստեղծագործ միտքը…
Ընթերցանություն․
Կուզեի լինել Ռաբին Դրանաթ Թագոր
Երբ առավոտյան ժամը ութը խփում է, և ես մեր նեղ փողոցով ճամփա եմ ընկնում դեպի դպրոց, ամեն օր դեմս ելնում է մանրավաճառը. «Ասե~ղ ու թե~լ, քորո~ց, մատանի~, սիրուն օղե~ր»,- կանչում է նա: Եվ ստիպված չէ բնավ շտապելու, ստիպված չէ անպատճառ այս կամ այն փողոցում լինելու, ստիպված չէ այսինչ տեղը գնալու և մանավանդ այսինչ ժամին անպայման տուն վերադառնալու:
Կուզեի ես էլ մանրավաճառ լինել, թափառել ամբողջ օրը ճամփաների վրա ու կանչել. «Ասե~ղ ու թե~լ, քորո~ց, մատանի~, սիրուն օղե~ր»:
Երբ իրիկունները վերադառնում եմ դպրոցից, միշտ հանդիպում եմ պարտիզպանին, որ իր ցանկապատի ետևում հող է մշակում: Բահը ձեռքին` անում է այն, ինչ որ սիրտն ուզում է` փոշոտում է հագուստները: Եվ ոչ մեկից նկատողություն չի ստանում, երբ արևի տակ վառվում է կամ թրջվում է անձրևից:
Կուզեի ես էլ պարտիզպան լինել, մշակել իմ պարտեզը, և ոչ մեկը իմ փորելը չարգելեր:
Երբ մութն ընկնում է, ու մայրիկս ինձ ուղարկում է անկողին, իմ բաց պատուհանից տեսնում եմ հաճախ մեր փողոցի պահապանին, որն իջնում և բարձրանում է հաստ փայտը ձեռքին:
Փողոցը մութն է ու լռիկ. և հեռվում` ցցի վրա տնկած լապտերը կարծես մի հրեշ լինի` մեկ հատիկ կարմիր աչքով:
Իսկ պահապանի ձեռքին երերում է լապտերը, որը քարշ է տալիս իր երկար ստվերի հետ ու բնավ անկողին չի մտնում:
Կուզեի ես էլ պահապան լինել, ամբողջ գիշերը քայլել փողոցներով և լապտերովս ստվերները փախցնել:
Տրված արտահայտություններն ու նախադասությունները գործածելով՝ պատմություն հորինի´ր:
Զարմացած նայում էր։ Պարզ ու հասարակ։ Երինքը լաց եղավ։ Իմ այգին հրաշք է։Լազուր, ալ, դեղին։ Մի աղջիկ կար։ Նա մի օր իր ալ ու դեղին ծաղիկներներ ջրում, երբ հանկարծ լազուր երկինքը լաց եղավ։ Աղջիկը վազեց պարզ ու հասարակ ծառի տակ կանգնեց ու ասաց․ — Իմ այգին հրաշք է, ես շատ կուզենայի, որ անձրև չգար, որ գնայի իմ այգի։
2.«Կուզեի լինել» վերնագրով գրիր մտքերդ․․․ Ես կուզենայի լինել դիզայներ և լավ նկարիչ կամ ինժիներ։
Լուսնի հետ կապված առեղծվածները բազմաթիվ են: Դեռես 60-ական թվականների սկգբին աստղագետ Կ. Սագանը հայտնեց, որ Լուսնի մակերևույթին հսկայական քարայրներ կան: Այդ քարայրներից ամենամեծը ենթադրաբար հարյուր խորանարդ մետր տարածություն է գրավում: Այնտեղ կյանքի համար բարենպաստ պայմաններ կարող են լինել: Եթե Երկրին մոտեցած կամ Երկրի վրա իջած «թոչող ափսեները» հազարավոր մարդիկ տեսնում են, Լուսնի վրա իջած ՉԹՕ-ների մասին միայն աստղանավորդներն ու տիեզերագնացները կարող են վկայել: Ռուս տիեզերագնացներն այդ մասին երբեք չեն նշում, և պարզ չէ` չե՞ն տեսել, թե՞ պարզապես «դրա մասին չի կարելի խոսել»: Ինչ վերաբերում է ամերիկացիներին, մամուլն այնքան է գրել, որ դժվար է որոշել, թե ո՛րն է ճշմարտությունը:
4.Տեքստից հանեք բոլոր ածականները։ Ի՞նչը փոխվեց։
Քարաշեն ու մարմարակերտ «վայր ընկնող» աշտարակի (Իտալիայի Պիզա քաղաքում Է) կաոուցումն սկսվել Է 1173 թվականին ու շարանակվել համարյա երկու հարյուր երկար ու ձիգ տարիներ:
Կամակոր աշտարակն ինչքան բարձրանում Էր, այնքան շեղումը մեծանում Էր (վաթսունվեց տարում իննսուներեք սանտիմետր): Վերջին անգամ շինարարությանը ձեռնամուխ եղավ մի համարձակ ճարտարապետ՝ Թոմազո Պիզանոն, որը կառուցեց նաև գեղեցիկ զանգակատունը:
Երբ դեռ անհայտ այդ աշտարակի երրորդ սյունասրահն էր բարձրացվում, ծանր կառույցի տակ բնահողը նստվածք տվեց, և աշտարակը թեքվեց: Շեղումն ուղղահայաց առանցքից ընդամենը չորս սանտիմետր Էր, բայց շինարարական աշխատանքները դադարեցվեցին: Այդ խելամիտ քայլը աշտարակը փրկեց կործանվելուց և հնարավորություն տվեց շարունակելու հրաշք շինության աշխատանքները:
Պատմում են, որ այդ զարմանահրաշ աշտարակի վերին հարթակից հանճարեղ Գալիլեյը քար է նետել, որպեսզի ազատ անկման օրենքը պարզաբանի:
Արդեն ամբողջ աշխարհում հայտնի այդ աշտարակր շարունակում է ընկնել՝ անհուն զարմանք պատճառելով հազարավոր հետաքրքրասեր զբոսաշրջիկներին: Նբանք, բուոն հհտաքրքրությունից, արհամարելով վախը՝ համարձակորեն բարձրանամ են աշտարակ, որ իրենց անսահման հիացմունքի ու խոր հարգանքի տուրքը մատուցեն նրանց, ովքեր դարերի պաշտպանությանն են հանձնել իրենց ստեղծագործ միտքը…
Ընթերցանություն․
Կուզեի լինել Ռաբին Դրանաթ Թագոր
Երբ առավոտյան ժամը ութը խփում է, և ես մեր նեղ փողոցով ճամփա եմ ընկնում դեպի դպրոց, ամեն օր դեմս ելնում է մանրավաճառը. «Ասե~ղ ու թե~լ, քորո~ց, մատանի~, սիրուն օղե~ր»,- կանչում է նա: Եվ ստիպված չէ բնավ շտապելու, ստիպված չէ անպատճառ այս կամ այն փողոցում լինելու, ստիպված չէ այսինչ տեղը գնալու և մանավանդ այսինչ ժամին անպայման տուն վերադառնալու:
Կուզեի ես էլ մանրավաճառ լինել, թափառել ամբողջ օրը ճամփաների վրա ու կանչել. «Ասե~ղ ու թե~լ, քորո~ց, մատանի~, սիրուն օղե~ր»:
Երբ իրիկունները վերադառնում եմ դպրոցից, միշտ հանդիպում եմ պարտիզպանին, որ իր ցանկապատի ետևում հող է մշակում: Բահը ձեռքին` անում է այն, ինչ որ սիրտն ուզում է` փոշոտում է հագուստները: Եվ ոչ մեկից նկատողություն չի ստանում, երբ արևի տակ վառվում է կամ թրջվում է անձրևից:
Կուզեի ես էլ պարտիզպան լինել, մշակել իմ պարտեզը, և ոչ մեկը իմ փորելը չարգելեր:
Երբ մութն ընկնում է, ու մայրիկս ինձ ուղարկում է անկողին, իմ բաց պատուհանից տեսնում եմ հաճախ մեր փողոցի պահապանին, որն իջնում և բարձրանում է հաստ փայտը ձեռքին:
Փողոցը մութն է ու լռիկ. և հեռվում` ցցի վրա տնկած լապտերը կարծես մի հրեշ լինի` մեկ հատիկ կարմիր աչքով:
Իսկ պահապանի ձեռքին երերում է լապտերը, որը քարշ է տալիս իր երկար ստվերի հետ ու բնավ անկողին չի մտնում:
Կուզեի ես էլ պահապան լինել, ամբողջ գիշերը քայլել փողոցներով և լապտերովս ստվերները փախցնել:
Напишите на лепестках ваши ассоциации с добром и злом. Что вы представляете, когда слышите эти слова? С правой стороны напишите ассоциации со злом, а с левой стороны ассоциации с добром.